Khi công nghệ khai thác dầu khí còn
lạc hậu, giá cổ phiếu liên quan đến dầu khí tăng giá chóng mặt. Sự bất ổn địa
chính trị tại Ukraine, giá cổ phiếu Nga bất ngờ lao dốc. Khi Vietnam mở cửa ra
bên ngoài với thế giới thông qua các hiệp định FTA, giá cổ phiếu xuất nhập khẩu
tăng cao. Khi nền kinh tế Trung Quốc trên đà suy thoái, giá cổ phiếu liên quan
đến hàng hóa cơ bản giảm không phanh. Khi NHNN Vietnam giảm lãi suất cho vay
mua bán nhà đất, giá cổ phiếu bất động sản lại tăng giá.
Tất cả những điều này đều có sự vận
động giữa cung – cầu, nghĩa là có người mua người bán. Người mua quyết định lượng
cầu và người bán quyết định lượng cung. Đây được gọi là thị trường CK.
Tổ chức A bán một phần cổ phần
cho nhà đầu tư hoặc bán các giấy tờ nợ kèm theo điều kiện có ích cho nhà đầu tư
để huy động vốn đầu tư sản xuất kinh doanh. Khi nhà đầu tư cầm được bằng chứng
xác nhận quyền, lợi ích hợp pháp của mình đối với tài sản, phần vốn tổ chức A
phát hành thì bằng chứng giấy đó gọi là chứng khoán.
Chứng khoán được mua bán giữa tổ
chức A phát hành với các nhà đầu tư hoặc các nhà đầu tư tự nguyện mua bán với
nhau trên sàn giao dịch chứng khoán do nhà nước Vietnam quản lý. Lúc này, chứng
khoán trở thành hàng hóa và giá của chúng phụ thuộc cung – cầu trên thị trường.
Để hiểu rõ hơn về cầu chứng
khoán, ta xét cổ phiếu L14.
Thị trường cổ phiếu L14 cũng giống
như hầu hết các thị trường hàng hóa khác. Người mua hiểu rõ họ có rất nhiều người
bán, ngược lại người bán cũng biết rằng cổ phiếu L14 mình đang có cũng giống
như cổ phiếu L14 mà người khác đang muốn bán. Từ đó, giá bán và số lượng cổ phiếu
L14 trên thị trường không xác định bởi bất cứ người mua hay người bán đơn lẻ
nào.
Lượng cầu trên thị trường là tổng
các lượng cầu cá nhân cộng lại tại một mức giá nhất định.
|
Giá mỗi cổ phiếu L14
|
Mr.Peace
|
David
|
Will
|
Peter
|
Bình
|
Tổng lượng cầu
|
|
43
|
200
|
200
|
||||
|
44
|
200
|
1300
|
1300
|
2800
|
||
|
45
|
100
|
200
|
300
|
|||
|
46
|
100
|
200
|
300
|
|||
|
47
|
100
|
100
|
200
|
|||
|
48
|
100
|
100
|
200
|
|||
|
49
|
100
|
100
|
200
|
|||
|
50
|
100
|
1100
|
100
|
1300
|
||
|
51
|
100
|
100
|
||||
|
52
|
100
|
100
|
||||
|
53
|
100
|
100
|
||||
|
54
|
100
|
100
|
200
|
|||
|
Lượng cầu
|
1000
|
1100
|
1200
|
1300
|
1400
|
|
|
Giá trung bình L14
|
49.5
|
50
|
45.83333
|
44
|
44.71429
|
6000
|
Theo năm cách mua cổ phiếu L14 hiện
nay, tôi chọn ngẫu nhiên hai cách mua L14 để phân tích gồm: cách mua L14 của
Will và Bình
|
Giá mỗi cổ phiếu L14
|
Will
|
Bình
|
Tổng lượng cầu
|
|
43
|
200
|
200
|
|
|
44
|
200
|
1300
|
1500
|
|
45
|
200
|
200
|
|
|
46
|
200
|
200
|
|
|
47
|
100
|
100
|
|
|
48
|
100
|
100
|
|
|
49
|
100
|
100
|
|
|
50
|
100
|
100
|
|
|
51
|
0
|
||
|
52
|
0
|
||
|
53
|
0
|
||
|
54
|
100
|
100
|
|
|
Lượng cầu
|
1200
|
1400
|
2600
|
|
Giá trung bình L14
|
45.83333
|
44.71429
|
45.27381
|
Ở mức giá 44$/cp, Will có nhu cầu
mua 200 cp, Bình có nhu cầu mua 1.300 cp, tổng lượng cầu thị trường lúc này là
1.500 cp. Lấy trục tung làm giá L14, trục hoành làm lượng cầu.
Nhìn vào biểu đồ, đường cầu cho thấy
rõ lượng cầu cổ phiếu L14 thay đổi rõ rệt, giá càng thấp lượng cầu có xu hướng
tăng lên.
Lượng cầu này sẽ thay đổi theo thời
gian khi có một sự kiện xảy ra, tức là đường cầu sẽ dịch chuyển.
Giả sử, cuối tháng 8/2016, Công
ty Licogi 14 quyết định mua lại toàn bộ cổ phiếu L14 từ cty tổng Licogi làm cổ
phiếu quỹ và cty tổng Licogi ra văn bản đồng ý. Điều này sẽ làm tăng lượng cầu L14.
Tại bất kỳ giá nào, người mua lúc này sẽ muốn mua L14 nhiều hơn trước. Dĩ nhiên
đường cầu sẽ dịch chuyển qua phía bên phải biểu đồ.
Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng cầu:
- Nguồn vốn đầu tư: bạn Margin cổ phiếu L14 ở giá
50$. Điều gì sẽ xảy ra khi giá L14 xuống dưới 50$. Hoặc bạn đang có việc gấp
quan trọng trong gia đình, bắt buộc bạn phải bán L14. Hoặc giờ bạn bị thất nghiệp,
không còn nguồn thu nhập nào khác, chỉ còn nguồn thu nhập dựa vào đầu tư L14.
Có phải bạn sẽ bán bớt để chi tiêu?
- Giá một chứng khoán khác: nếu có một cổ phiếu
khác có giá trị doanh nghiệp ngang bằng L14 nhưng giá rẻ hơn. Bạn sẽ bán L14 để
cơ cấu danh mục ?
- Sở thích: bạn thích đầu tư dài hạn, bạn sẽ nâng
tỷ trọng nguồn vốn lớn vào những cổ phiếu dài hạn. Nếu bạn thích đầu tư cổ phiếu
BĐS, bạn sẽ ưu tiên bỏ vốn vào những cổ phiếu BĐS nhiều hơn vào cổ phiếu cao su…Sở
thích thay đổi sẽ dẫn đến nhu cầu thay đổi
- Kỳ vọng: bạn kỳ vọng cổ phiếu L14 sẽ tăng giá
lên 1.000.000$/cp trong 3 năm tới, bạn sẽ bỏ tiền ra mua nhiều hơn vào lúc này.
Nếu bạn kỳ vọng cổ phiếu SD2 sẽ giảm về 9$/cp, bạn sẽ mua SD2 ít hơn hoặc không
mua hôm nay để chờ xuống giá 9$/cp để mua nhiều hơn.
- Số lượng người tham gia: cầu thị trường còn phụ
thuộc vào số lượng người mua. Nếu quỹ ngoại ồ ạt mua cổ phiếu L14 lúc này thì
chắc chắn rằng cầu L14 trên thị trường chứng khoán tăng lên thấy rõ.
Tóm lại, đường
câu cho thấy lượng cầu của 1 chứng khoán thay đổi khi giá thay đổi. Khi một
trong các yếu tố trên thay đổi, đường cầu sẽ dịch chuyển hình thành lên cầu chứng
khoán.
